Diagnostiek in de apotheek

Serumgewinnung

In één zin

Serumgewinnung is het proces waarmee een afgenomen monster serum wordt, namelijk volledige stolling, centrifugeren en scheiding van de cellen. Waar een apotheek niet zelf centrifugeert, doet het laboratorium dat en beschermt de apotheek het monster tot die tijd.

Serumgewinnung is wat er met een monster gebeurt tussen de bloedafname en de analyse wanneer serum nodig is. Serum is plasma zonder de stollingsfactoren, waardoor verschillende routineparameters hiervoor zijn vastgesteld.

De volgorde voor serum bestaat uit vier stappen:

  1. Het bloed wordt afgenomen in een buisje dat geen anticoagulans bevat.
  2. Het monster mag daarna rechtopstaand volledig stollen.
  3. De buis wordt gecentrifugeerd zodra de stolling is voltooid.
  4. Het heldere serum wordt vervolgens gescheiden gehouden van de cellen, door de gel in een Serum-Gel-Röhrchen of door het af te pipetteren in een tweede buisje.

Elke stap bestaat met een reden en bij elke stap kan iets misgaan:

  • De stolling moet volledig zijn voor het centrifugeren, want een buisje dat te vroeg wordt gecentrifugeerd stolt daarna verder en vormt fibrinedraden die het analyseapparaat blokkeren waardoor het monster verloren gaat.
  • Het centrifugeren moet gebeuren binnen de tijd die het laboratorium aangeeft, omdat serum dat in contact blijft met de cellen stoffen met ze blijft uitwisselen.
  • Kalium stijgt en glucose daalt in die tussentijd, waardoor een vertraagde waarde eerder iets zegt over het transport dan over de persoon.
  • Te veel kracht op welk moment dan ook veroorzaakt hemolyse, en hemolytisch serum wordt voor verschillende bepalingen afgekeurd, hoe zorgvuldig al het andere ook is gedaan.

In de meeste apotheken worden het centrifugeren en scheiden niet ter plaatse uitgevoerd, en daar is ook geen reden voor, omdat het laboratorium daar de apparatuur, validatie en vastgelegde procedure voor heeft. De apotheek doet de bloedafname, mengt volgens instructie, labelt het buisje en bewaart het monster daarna tot aan het ophalen onder de omstandigheden die het laboratorium heeft voorgeschreven.

De verwerking is niet de verantwoordelijkheid van de apotheek, maar de periode daarvoor valt volledig onder de apotheek. Tijd en temperatuur worden aan de apotheekbalie bepaald en niet in het laboratorium, en als een buisje eenmaal te lang heeft gestaan of in een warme auto is vervoerd, kan geen enkele latere zorg dat nog herstellen.

De afnametijden, de opslagplek en het koeriersritme worden dus als onderdeel van de Probenlogistik afgesproken voordat de dienst wordt aangeboden, en het afgesproken tijdvak wordt opgeschreven in plaats van onthouden.

Dit begrip uit de woordenlijst is algemene informatie over het Duitse apotheekrecht en de praktijk. Het is geen juridisch advies. Neem voor bindend advies over je eigen apotheek contact op met je Landesapothekerkammer.

Meer ontdekken

Bekijk hoe diagnostiek er in jouw apotheek uit zou zien