Postexpositieprofylaxe is de medische nazorg na mogelijk contact met vreemd bloed of infectieus materiaal. Het wordt overwogen voordat bekend is of er overdracht heeft plaatsgevonden, waardoor het tijdkritisch is en een arts, niet de apotheek, erover beslist.
Postexpositionsprophylaxe, meestal afgekort tot PEP, is de medische maatregel na mogelijk contact met vreemd bloed of ander mogelijk infectieus materiaal. Het is profylaxe en geen behandeling, omdat het wordt overwogen voordat iemand weet of er een overdracht heeft plaatsgevonden. In een apotheek die bloed afneemt, is de aanleiding bijna altijd een Nadelstichverletzung, een snijwond door een gebroken monsterbuisje of bloed dat in een oog, de mond of op niet-intacte huid terechtkomt.
Het bepalende kenmerk van PEP is de beschikbare tijd. De periode waarin profylaxe de uitkomst nog kan beïnvloeden wordt in uren geteld in plaats van dagen, en bij sommige blootstellingen tellen de eerste uren het zwaarst. Wachten tot de volgende ochtend, tot de winkel sluit of tot de gewonde persoon klaar is met de dienst kan de optie volledig wegnemen. Daarom ligt de volgorde vooraf vast, in plaats van dat die wordt besproken terwijl iemand met een bloedende vinger bij de wasbak staat.
De beslissing zelf ligt niet bij de apotheek. Het beoordelen van de blootstelling, het inschatten van de bron en het beslissen of profylaxe nodig is, is een taak voor een arts, doorgaans de Durchgangsarzt die voor de apotheek is aangewezen of, buiten openingstijden, het ziekenhuis voor de regio. Dat geldt ook al is het team farmaceutisch opgeleid en kunnen de relevante middelen een paar meter verderop op een plank staan. Op dat moment naar een advies toeredeneren of een middel noemen tegen een collega valt buiten de rol van de apotheek en voegt niets toe aan wat de arts nodig heeft.
Wat de apotheek bijdraagt is snelheid, informatie en documentatie:
Dit zijn de feiten die de arts over de blootstelling nodig heeft:
De route vooraf kennen is het deel dat een apotheek volledig zelf in de hand heeft. De naam, het adres en de contactgegevens buiten kantooruren van de Durchgangsarzt horen aan de muur naast de werkplek in plaats van in een map, en de route wordt besproken op een rustige ochtend in plaats van tijdens een noodgeval.
De werkgever is verplicht dit te regelen volgens de Biostoffverordnung, en TRBA 250 beschrijft dit naast de eisen voor uitrusting en instructie. De dagelijkse routine uit Hygiene bei der Blutentnahme houdt de vraag hypothetisch, wat verreweg de goedkoopste uitkomst blijft.
Dit begrip uit de woordenlijst is algemene informatie over het Duitse apotheekrecht en de praktijk. Het is geen juridisch advies. Neem voor bindend advies over je eigen apotheek contact op met je Landesapothekerkammer.