Gesondheet
6
 Min. Lieszäit

Eng Apdikt brauch eng schrëftlech Standardprozedur fir d'Bluttentnam

D'ApBetrO verankert d'SOP fir d'Bluttentnam am QMS, a si ass de wichtegsten Haftungsschutz vun der Apdikt. Hei gesäis du, wat dragehéiert a wou d'Muster-SOP vun der ABDA ophält.
Titelbild vum Blogartikel
Geschriwwe vun
Noah Petermann
Publizéiert den
17. August 2026

Eng Apdikt, déi d'venöse Blutentnahme (venéis Bluttentnam) ubitt, brauch dofir eng schrëftlech Standardarbeitsanweisung (Standardaarbechtsuweisung). Dat ass kee fräiwëllege Pabeierkrom, well d'ApBetrO § 35b Abs. 1 d'Bluttentnam am Qualitätsmanagementsystem verankert, an d'Apothekenbetriebsordnung (ApBetrO) ass d'Grondlag, no där eng Apdikt iwwerwaacht gëtt.

Den zweete Grond zielt un engem schlechten Dag méi. Wann e Client an Onmuecht fält, e staarke bloe Fleck kritt oder bestreit, wat him virdru gesot gouf, ass d'SOP mat der ënnerschriwwener Dokumentatioun déi wichtegst Verteidegung vun der Apdikt bei der Haftung (Responsabilitéit). Ouni déi argumentéiert den Apdiktleeder aus der Erënnerung.

Een Datum muss gekläert ginn. D'SOP-Frist vum 1. September 2026 aus der Fachpress steet am § 129 Abs. 5e SGB V an der neier Fassung duerch d'Apothekenversorgung-Weiterentwicklungsgesetz (ApoVWG) a verflicht d'Bundesapothekerkammer. Apdikten hu keng datéiert SOP-Frist, mee nëmmen déi inhaltlech Flicht an d'Meldungsfrist vun enger Woch.

D'Standardarbeitsanweisung ass gesetzlech Deel vum Qualitätsmanagementsystem

D'ApBetrO § 35b Abs. 1 nennt sechs Beräicher, fir déi d'Qualitéitsmanagementsystem schrëftlech Reegelen huet: Virbereedung, Opklärung (Patienteninformatioun) an Zoustëmmung, Anamnes (Krankegeschicht) mat der Entscheedung, wéini eng Bluttentnam net stattfënnt, d'Bluttentnam selwer, Dokumentatioun an Hygienemoossnamen.

D'ApBetrO § 2 Abs. 3b setzt dräi Konditiounen derbäi: e passende Raum mat der néideger Ausstattung fir Bluttentnamen und für den Umgang mit Komplikationen (fir den Ëmgang mat Komplikatiounen), eng Betriebshaftpflichtversicherung (Betribshaftpflichtversécherung), déi Schied duerch Bluttentnamen ofdeckt, an eng Meldung bei der Landesautoritéit mat dësem Wuertlaut:

De Leeder vun der Apdikt muss d'Duerchféierung vu Bluttentnamen an déi dofir virgesinne Raimlechkeete spéitstens eng Woch virum Ufank vun de Bluttentname bei der zoustänneger Autoritéit mellen.

D'Raumreegel selwer steet an der ApBetrO § 35b Abs. 3, déi ergänzt, dass de Raum wärend enger Bluttentnam fir näischt aneres genotzt gëtt an dass d'Privatsphär geschützt ass.

D'ABDA publizéiert schonn eng Muster-SOP an déi geet net wäit genuch

D'ABDA publizéiert eng Arbeitshilfe der Bundesapothekerkammer zur Qualitätssicherung mam Numm Standardarbeitsanweisung Durchführung der Blutuntersuchungen in der Apotheke, Stand der Revision 14. Mee 2024, ënner der Leitlinie Physiologisch-chemische Untersuchungen. Hir Struktur ass kuerz: Gegenstand, Geltungsbereich, Zuständigkeiten, en Deel Verfahren mat Vorbereitung der Messung, Probenahme, Probeanalyse an Nachbereitung, duerno Dokumentation a mitgeltende Unterlagen.

D'Limitt läit am Thema selwer. Si beschreift d'kapilläre Blutentnahme (kapillar Bluttentnam) aus enger Fangerspëtzt, déi an der Apdikt gemooss gëtt, a staamt nach aus der Zäit virum § 11c ApoG. Et gëtt keen Ofschnëtt fir Aufklärung, keen Ofschnëtt fir Anamnese a kee Schrëtt fir d'Zoustëmmung. Den Ëmgang mat de Resultater hält bei enger Plausibilitéitskontroll géintiwwer engem Referenzwert op, sou datt et keen Ergebnismanagement gëtt, keen Eskalatiounswee an näischt iwwer d'Verschécke vun enger Prouf un en akkreditiertes Labor.

Wéinst där Lück kann eng Apdikt et net onverännert fir eng venéis Bluttentnam iwwerhuelen, déi als Selbstzahlerleistung (Leeschtung op eege Käschten) ugebuede gëtt. Et bleift eng nëtzlech Grondstruktur fir d'Hygiène, an dat, wat eng venéis Prozedur dobäibréngt, dréit d'Haftung. Déi zwou Methode ginn ënner Kapillar vs. venéis Bluttanalysen verglach.

D'SOP geet vum Zweck bis zum Iwwerpréiwungsdatum

  1. Zweck an Uwendungsberäich. Wéi e Service d'SOP reegelt a wat se ausschléisst, sou datt eng Kapillarmiessung an eng venéis Bluttentnam net eng Prozedur sinn.
  2. Wien wat maachen däerf. Nëmmen en approbéierten Apdikter mat enger bestätegter doktescher Formatioun däerf no § 11c Abs. 1 ApoG venöst Blutt ofhuelen. D'Punktioun eleng däerf ënner Opsiicht un e Pharmazeut im Praktikum delegéiert ginn, an eng PTA däerf kee Blutt ofhuelen.
  3. De Raum an d'Equipement. De Raum, d'Equipement, dat fir Komplikatioune bereetsteet, a wéi d'Privatsphär geschützt gëtt.
  4. Opklärung an Zoustëmmung. ApBetrO § 35b Abs. 4 lëscht op, wat déi mëndlech Opklärung ëmfaasst: Notzen an diagnosteschen Zweck, Niewewierkungen a Komplikatiounen, d'Verhalen duerno, a wéi laang d'Auswäertung an d'Gespréich daueren. Keng vun deenen zwou däerf delegéiert ginn.
  5. Anamnes an d'Entscheedung géint eng Bluttentnam. Wéi eng Befonner eng Bluttentnam stoppen, a wéi e Rendez-vous dokumentéiert gëtt, deen ouni op en Enn geet.
  6. D'Bluttentnam selwer. Eng Schrëttfolleg fir Hännhygiene, Wiel vun der Plaz, Reiefolleg vun de Rércher, Entsuergung an Noversuergung, mat Verweis op den Hygieneplan.
  7. Etikettéierung a Präanalytik. Bei der Präanalytik (preanalytesch Behandlung) gi Resultater onbemierkt verluer, dofir leet d'SOP Réierchertypen, Fëllvolumen, Mëschen, Temperatur, Standzäit an Etikettéierung fest.
  8. Proufeversand. Ofhuelzäiten, Verpackung, d'Regelung mam Liwwerdéngscht a wat bei enger verpasster Ofhuelung geschitt.
  9. Ëmgang mat de Resultater an Eskalatioun. Wie kritt d'Laborresultat, wéi gëtt d'Persoun informéiert, a wéi eng Wäerter féieren zu enger Iwwerweisung un en Dokter um selwechten Dag.
  10. Dokumentatioun an Opbewarung. ApBetrO § 35b Abs. 5 lëscht aacht Datepunkten op, verlaangt d'Opzeechnung am direkten Zesummenhang mat der Bluttentnam a leet zéng Joer Opbewarung fest.
  11. Wann eppes schifgeet. En Oflaf bei Onmuecht, engem Hämatom, enger Stéchverletzung beim Personal oder dem Verloscht vun enger Prouf, a wou dat protokolléiert gëtt.
  12. Versiounshistorique an Iwwerpréiwungsdatum. Eng namentlech verantwortlech Persoun an e Protokoll vun deem, wat sech an all Versioun geännert huet.

All SOP-Sektioun beäntwert eng Reegel an hannerléisst en Nowäis

SOP-SektiounReegel, déi erfëllt gëttOpzeechnung, déi d'Reegel verlaangt
Zweck an ËmfangApBetrO § 2a Abs. 1Dokumentéiert Beschreiwung vun der Prozedur
Qualifikatioun an DelegatiounApBetrO § 35b Abs. 2, § 11c ApoGBestätegt ärztliche Schulung an dokumentéiert Schulungsmaßnahmen
Raum an EquipementApBetrO § 35b Abs. 3, § 2 Abs. 3b Nr. 3Raumbeschreiwung, Ekipement fir Komplikatiounen, Eemolgebrauch
Opklärung an AwëllegungApBetrO § 35b Abs. 4Datéiert Bestätegung vun der Opklärung an der Zoustëmmung
AnamneseApBetrO § 35b Abs. 1 Nr. 3Datéierten Andro, inklusiv Rendez-vousen ouni Bluttentnam
Bluttentnam an HygièneApBetrO § 35b Abs. 1 Nr. 4, Abs. 6Benannt Persoun, iwwerwaachenden Apdikter, gëltegen Hygiènesplang
Dokumentatioun an OpbewarungApBetrO § 35b Abs. 5Aacht opgelëscht Datepunkten, zéng Joer opbewaart
Versécherung a MeldungApBetrO § 2 Abs. 3bBetriebshaftpflichtversicherung fir Bluttentnamen an eng datéiert Anzeige

Versiounskontroll hält d'SOP op Dauer brauchbar

Eng SOP, déi eemol geschriwwen an ni iwwerpréift gëtt, ass méi schlëmm wéi keng, well si en Oflaf dokumentéiert, un dee sech d'Apdikt net méi hält. D'Léisung ass eng Kappzeil mat Versiounsnummer, Auteur, Fräigab, Datum vum Akraafttrieden an nächstem Iwwerpréiwungsdatum, plus engem Ännerungsprotokoll.

Zwee Evenementer setzen déi Frist zeréck. Eng Ännerung un der Duerchféierung vun der Bluttentnam an eng Ännerung un de Raim, déi dofir genotzt ginn, gi béid eng Woch am Viraus no ApBetrO § 2 Abs. 3b bei der Autoritéit gemellt. En Ëmzuch an en anere Raum ass eng Versiounsännerung an eng Meldung, keng roueg Upassung.

Den Apothekenleiter ënnerschreift d'SOP an d'Team trainéiert domat

D'Verantwortung fir d'venöse Blutentnahme bleift beim Apothekenleiter, deen d'SOP fräigëtt an ënnerschreift, och wann e Kolleeg se entworf huet. All Persoun, déi dran ernimmt ass, ënnerschreift, fir ze bestätegen, datt si déi gëlteg Versioun gelies huet.

ApBetrO § 35b Abs. 2 verlaangt och, datt dat pharmazeutescht Personal, dat bei der Virbereedung an der Dokumentatioun ënnerstëtzt, genuch qualifizéiert ass a reegelméisseg forméiert gëtt, an datt dës Formatioun dokumentéiert gëtt. Eng Sëtzung pro Versioun, eng Lëscht vun de Participanten an d'Zertifikater vun der Formatioun duerch en Dokter op enger Plaz ginn als Nowäis duer. D'Präisser gehéieren net an d'SOP, mee bei d'Leeschtungen op eege Käschten an der Apdikt.

Eng Apdikt fänkt mam Raum an der Meldung un

Als éischt de Raum, dann d'Versécherungsbestätegung, dann d'SOP, dann d'Meldung: déi Reiefolleg mécht am mannsten Noaarbecht, well d'Meldung d'Raim an den Oflaf nennt.

Aniva verëffentlecht eng beaarbechtbar Virlag fir eng Standardarbeitsanweisung fir déi venéis Bluttentnam, opgebaut no de Sektiounen uewendriwwer, fir Apdikten, déi léiwer en Entworf upassen, wéi mat enger eideler Säit unzefänken. Keng Kummer a keng Autoritéit huet se unerkannt, an de Leeder vun der Apdikt ënnerschreift se.

Apdikter stellen dës Froen zur SOP fir d'Bluttentnam

Schreift eng Apdikt hir eege SOP fir déi venéis Bluttentnam

Jo. ApBetrO § 35b Abs. 1 verlaangt, datt de Qualitéitsmanagementsystem schrëftlech Reegele fir d'Virbereedung, d'Opklärung an d'Zoustëmmung, d'Anamnes, d'Bluttentnam, d'Dokumentatioun an d'Hygiène enthält. Et ass kee Format virgeschriwwen, also geet et bei der Flicht ëm den Inhalt.

Kann d'ABDA-Muster-SOP onverännert iwwerholl ginn

Net fir eng venöse Blutentnahme. D'ABDA Arbeitshilfe deckt Kapillarbluttanalysen of, déi an der Apdikt gemooss ginn, huet keen Ofschnëtt zu Aufklärung, Anamnese oder Zoustëmmung, an hiren Ëmgang mat de Resultater hält bei enger Plausibilitéitskontroll op. Dat sinn d'Ofschnëtter, op déi eng venéis Prozedur am meeschten ugewisen ass.

Gëtt et eng Frist fir d'Bluttentnam-SOP

Net fir eenzel Apdikten. Den Datum vum 1. September 2026 gëllt fir d'Bundesapothekerkammer an hir Empfeelunge fir d'pharmazeutische Dienstleistungen. Wat fir eng Apdikt verbindlech ass, ass d'Inhaltsflicht an der ApBetrO § 35b an d'Meldung eng Woch am Viraus.

Bedeit e Raumwiessel eng nei Meldung

Jo. ApBetrO § 2 Abs. 3b verlaangt, datt Ännerungen un de Raim oder un der Duerchféierung vun de Bluttentnamen eng Woch gemellt ginn, ier se a Kraaft trieden. E Raumwiessel ass dofir souwuel eng Versiounsännerung an der SOP wéi och e Bréif un d'Autoritéit.

Wien d'SOP ënnerschreift a wie muss forméiert ginn

Den Apothekenleiter geneemegt an ënnerschreift et, well d'Verantwortung bei der Leedung vun der Apdikt bleift. Jiddereen, deen am Dokument genannt gëtt, confirméiert schrëftlech, déi gëlteg Versioun gelies ze hunn. ApBetrO § 35b Abs. 2 ergänzt, datt ënnerstëtzend pharmazeutisches Personal reegelméisseg geschoult gëtt an d'Schoulung dokumentéiert gëtt.

Dësen Artikel ass eng allgemeng Informatioun iwwer dat däitscht Apdikterecht an d'Geschäftspraxis, keng juristesch Berodung. Déi zoustänneg Apothekerkammer oder en Affekot entscheet an Eenzelfäll.

Bluttanalysen an däi Betrib integréieren

Aniva liwwert d'Laboratoiren, d'Testkits, de Versand, d'Software an d'Dateschutzdokumenter. Du bitts Bluttanalysen ënner denger eegener Mark un. So eis, wéi eng Tester s du brauchs, a mir weisen där, wéi et funktionéiert.

Demo reservéieren

Däin zukünftegt Ech waart

Fänk un, dat gesondst Joerzéngt vun dengem Liewen opzebauen.

Haut bäitrieden