
Einhvers staðar á milli prófasettsins og niðurstöðunnar sem viðskiptavinurinn les keyrir Diagnostics as a Service-vara hugbúnað sem fellir dóm. Þar sem sá hugbúnaður uppfyllir eigin skilgreiningu laganna á gervigreindarkerfi gilda gervigreindarlög ESB um hann. Hvenær þau gilda er erfiðari spurning, því í júlí 2026 breyttu Evrópuþingið og ráðið þeim tveimur frestum sem ráða því fyrir flest kerfi.
Þessi grein gefur upp dagsetningarnar eins og þær standa núna. Hún greinir síðan hvora af tveimur leiðum inn í hááhættuflokkinn greiningarvara fer og endar á einu spurningunni sem enn er opin. Sérhver dagsetning hér að neðan kemur úr reglugerðartextunum á EUR-Lex frekar en úr samantekt á þeim.
Frestirnir tveir fyrir áhættumikil gervigreindarkerfi. Báðir voru færðir til með reglugerð (ESB) 2026/1744, sem kallast Digital Omnibus on AI. Sú reglugerð var samþykkt 8. júlí 2026, birt 24. júlí 2026 og tók gildi 27. júlí 2026.1
Hvor fresturinn af tveimur á við fer eftir því hvers vegna kerfi er áhættumikið. Kerfi sem er áhættumikið vegna þess til hvers það er notað hefur nú frest til 2. desember 2027. Kerfi sem er áhættumikið vegna þess að það er hluti af vöru sem ESB setur þegar reglur um hefur frest til 2. ágúst 2028.2
Tvær aðrar dagsetningar breyttust ekkert, því þær varða almenn gervigreindarlíkön en ekki áhættumikil kerfi. Þau líkön hafa fallið undir reglurnar frá 2. ágúst 2025. Líkan sem var þegar á markaði þá hefur til 2. ágúst 2027 til að uppfylla kröfurnar.3
Meira af lögunum en frestirnir tveir fyrir áhættumikil kerfi gefa til kynna, og byrjað er á bönnunum. Bönnin í 5. gr. hafa gilt síðan 2. febrúar 2025 og tvö bönn til viðbótar, við kynferðislegu myndefni án samþykkis og barnaníðsefni, taka gildi 2. desember 2026.4
Gagnsæisskyldan í 50. gr. hefur gilt frá 2. ágúst 2026. Kerfi sem býr til gervihljóð, -myndir, -myndbönd eða -texta og var þegar á markaði fyrir þann dag hefur til 2. desember 2026 til að uppfylla kröfuna um vélrænt lesanlega merkingu í 2. mgr. 50. gr.5
Skyldan um gervigreindarlæsi í 4. grein hefur gilt frá 2. febrúar 2025, en orðalag hennar breyttist í júlí 2026. Hún biður nú veitendur og innleiðendur um að gera ráðstafanir til að styðja við gervigreindarlæsi starfsfólks síns. Hún segir einnig berum orðum að þeir þurfi ekki að tryggja tiltekið stig hjá neinum einstaklingi.6
Bönnin og skyldan um gervigreindarlæsi hafa gilt frá 2. febrúar 2025, almenn gervigreindarlíkön frá 2. ágúst 2025 og gagnsæisskyldan frá 2. ágúst 2026. Tvö bönn til viðbótar taka gildi og merkingarfrestur fyrir núverandi kerfi rennur út 2. desember 2026. Dagsetningarnar tvær sem breyttust í júlí 2026 eru 2. desember 2027 fyrir mikla áhættu eftir notkunartilviki og 2. ágúst 2028 fyrir mikla áhættu innan eftirlitsskyldrar vöru. Heimildir: Reglugerð (ESB) 2024/1689, 111. og 113. gr., samræmd 27. júlí 2026, og reglugerð (ESB) 2026/1744, Stjórnartíðindi Evrópusambandsins 24. júlí 2026.
Leiðin í gegnum vörulöggjöf frekar en leiðin í gegnum listann yfir notkunartilvik. Gervigreindarkerfi telst áhættumikið samkvæmt 1. mgr. 6. gr. ef það er öryggisþáttur í vöru, eða er sjálft vara, sem fellur undir einhverja þeirra vörulaga ESB sem talin eru upp í I. viðauka. Annað skilyrði gildir einnig. Varan þarf að vera þess eðlis að hún krefjist samræmismats þriðja aðila.7
Fyrsta skilyrðið er uppfyllt, því lögin í viðauka I fela í sér reglugerðina um in vitro-greiningartæki.7 Hvort tiltekin blóðprufuvara er á þeirri leið ræðst því af öðru skilyrðinu, mati þriðja aðila.
Það er auðvelt að rugla þessu skilyrði saman við takmörkun á áhættumikla flokknum. Fyrir in vitro-greiningartæki er það ekki raunin. Tæki í flokki B, C eða D þarf tilkynntan aðila. Framleiðandi má aðeins einn staðfesta samræmi fyrir tæki í flokki A sem er ekki dauðhreinsað.8
Samkvæmt því orðalagi fellur blóðprufuvara þar sem gervigreind hefur áhrif á öryggi undir leið viðauka I, með dagsetningunni 2. ágúst 2028 frekar en 2. desember 2027. Það er okkar lestur á textunum tveimur saman. Tilkynntur aðili er sá aðili sem sker úr um það fyrir tiltekið tæki.
Kerfi telst áhættumikið miðað við notkunartilvik ef það er í III. viðauka, sem tekur gildi 2. desember 2027 og heldur undanþágu 3. mgr. 6. gr. opinni. Kerfi telst áhættumikið sem hluti af eftirlitsskyldri vöru ef vörulöggjöfin er í I. viðauka og varan krefst þriðja aðila, sem tekur gildi 2. ágúst 2028 og leyfir enga slíka undanþágu. Samkvæmt reglugerð um lækningatæki til sjúkdómsgreiningar í glasi má framleiðandi einn aðeins lýsa yfir samræmi fyrir tæki í flokki A sem er ekki dauðhreinsað. Heimildir: Reglugerð (ESB) 2024/1689, 6. og 113. gr. og I. og III. viðauki, samsteypt útgáfa frá 27. júlí 2026; reglugerð (ESB) 2017/746, 48. gr., samsteypt útgáfa frá 10. janúar 2025.
Reglugerðin frá júlí 2026 þrengdi skilyrðið um þriðja aðila, svo það borgar sig að kanna hvort sú þrenging hjálpi blóðprufuvöru. Það gerir hún ekki af eftirfarandi ástæðu. Samkvæmt breytingunni uppfyllir vara sem þarf mat þriðja aðila aðeins vegna annarrar áhættu en heilsu og öryggis, svo sem útvarpstruflana, ekki lengur skilyrðið. Mat á in vitro greiningu snýst um heilsu og öryggi, svo samkvæmt okkar lestri á 6. gr. (1c) breytir þrengingin engu fyrir blóðprufuvöru.9
Ekki á leiðinni í gegnum vörulöggjöfina, eins og við lesum orðalagið. Í 3. mgr. 6. gr. er veitanda heimilt að flokka kerfi sem ekki hááhættukerfi þegar það skapar ekki verulega áhættu. Sú undanþága er þó skrifuð sem undanþága frá 2. mgr. 6. gr., sem er listinn yfir notkunartilvik en ekki vöruleiðin.10
Engin eftirlitsstofnun hefur birt yfirlýsingu sem staðfestir þá túlkun.
Fyrir þau kerfi sem geta nýtt sér undanþáguna gerði reglugerðin frá júlí 2026 eitt auðveldara. Hún felldi niður tvö atriði sem veitandi þarf að skila inn við skráningu á kerfi sem hann hefur lýst yfir að sé ekki áhættumikið. Veitandinn þarf engu að síður að skjalfesta matið á bak við yfirlýsinguna áður en kerfið er sett á markað.10
Já, í gegnum notkunartilvikið frekar en vöruna. III. viðauki, liður 5(c), nær yfir gervigreind sem notuð er til áhættumats og verðlagningar fyrir einstaklinga í líf- og sjúkratryggingum.11
Þar sem það er leiðin sem byggir á notkunartilviki er dagsetningin 2. desember 2027 og undanþágan í 3. mgr. 6. gr. stendur til boða. Þegar niðurstöður prófa eru sendar inn í verðlagningarlíkan tryggingafélags hvílir skyldan samkvæmt þeim lið á tryggingafélaginu sem rekur líkanið en ekki þeim sem útvegar niðurstöðurnar. Það er okkar túlkun á þeim lið. Það sem tryggingafélag spyr birginn sinn síðan um eru gögnin á bak við niðurstöðurnar.
Eitt atriði, og það getur verið að aldrei verði skorið úr um það, því það veltur á gerð sem framkvæmdastjórnin hefur ekki enn samþykkt. Með reglugerðinni frá júlí 2026 var bætt við 13. mgr. 2. gr., sem heimilar framkvæmdastjórninni að takmarka að hve miklu leyti 9. til 15. gr. og 17. til 25. gr. gilda um kerfi á vöruleið, þar sem vörulöggjöfin veitir þegar jafngilda eða ríkari vernd.12
Þessar greinar skipta máli fyrir greiningarvöru því þær ná yfir áhættustjórnun, gagnastjórnun og tækniskjölin. Þær ná einnig yfir skráninguna sem þú heldur utan um, mannlega eftirlitið sem þú byggir inn og gæðakerfið á bak við það. Mikið af þessu er þegar til staðar samkvæmt reglugerð um lækningatæki til in vitro-greiningar, og því borgar sig að takmarka skörunina.
Hvort það verði takmarkað fer eftir framkvæmdastjórninni. Hún hefur til 2. ágúst 2027 til að samþykkja framseldu gerðirnar sem myndu setja mörkin, og hún þarf að gefa út leiðbeiningar eigi síðar en 1. ágúst 2027.12
Skipuleggðu eins og framkvæmdastjórnin birti ekkert, því engin mörk eru til í dag og það getur verið að engin verði nokkurn tíma veitt. Þar til þessar framseldu gerðir verða birtar, ef það gerist, gilda allar skyldurnar að fullu frá 2. ágúst 2028.12
13. mgr. 2. gr. gerir framkvæmdastjórninni kleift að takmarka að hve miklu leyti 9. til 15. gr. og 17. til 25. gr. gilda þar sem vörulöggjöf veitir nú þegar jafngóða eða meiri vernd. Leiðbeiningarnar eiga að liggja fyrir eigi síðar en 1. ágúst 2027 og framseldu gerðirnar eigi síðar en 2. ágúst 2027, og reglurnar fyrir þessa leið taka gildi 2. ágúst 2028. Þar til framkvæmdastjórnin birtir þær gilda skyldurnar að fullu. Heimild: Reglugerð (ESB) 2024/1689, 13. mgr. 2. gr. og g-liður 1. mgr. 96. gr., eins og þeim var bætt við eða breytt með reglugerð (ESB) 2026/1744, samsteypt 27. júlí 2026. Engin þessara gerða hafði verið birt þegar þessi grein var skrifuð.
Þrepin eru þrjú, með hámarki á því hvað hægt er að sekta smærri fyrirtæki um. Fyrir bannaða háttsemi er sektin allt að 35 milljónir evra eða 7 prósent af ársveltu á heimsvísu, hvort sem er hærra. Fyrir flest önnur brot er hún allt að 15 milljónir evra eða 3 prósent.13
Þriðja þrepið er 7,5 milljónir evra eða 1 prósent. Það á við þegar tilkynntum aðila eða yfirvaldi eru veittar rangar eða villandi upplýsingar.13
Hámarksupphæðirnar eru sá hluti sem reglugerðin frá júlí 2026 breytti. Hún bætti við hámarki á sektir fyrir lítil meðalstór fyrirtæki til samræmis við það sem lítil fyrirtæki höfðu þegar.13
Dagsetningarnar og leiðirnar hér að ofan verða að fjórum spurningum fyrir birgi. Hlustaðu eftir því hvort hvert svar komi úr lögunum eða úr samantekt á þeim.
Aðeins það síðasta á sér ekkert svar í neinum birtum texta. Það sem þú ert að hlusta eftir þar er hvort birgirinn segi það.
Framseldar gerðir sem myndu skilgreina skörunina hafa ekki verið birtar. Þar til þær birtast er ekki hægt að kalla flokkun neins birgja samkvæmt 13. lið 2. gr. endanlega.
Það sem hægt er að segja er hvernig þjónustan er sett saman. Einn birgi sér um pantanir, sýnatökusett, sýnatöku, faggilta vinnu á rannsóknarstofu og viðmót fyrir niðurstöður, allt í einum samningi. Sýnatakan fer fram í eigin neti Aniva í stað undirverktaka. Viðskiptavinurinn sér nafn samstarfsaðilans í stað okkar.
Bókaðu kynningu ef þú vilt fara yfir hvernig leiðirnar og dagsetningarnar hér að ofan eiga við um blóðprufuvöru.
Þessi grein dregur saman birtan texta gervigreindarlaga ESB eins og hann stóð 21. september 2026. Þetta eru almennar upplýsingar en ekki lögfræðiráðgjöf, og flokkun tiltekinnar vöru er spurning fyrir þinn eigin ráðgjafa.

Aniva sér um rannsóknarstofuna, flutningana og skýrsluna. Þú heldur sambandinu við sjúklinginn og þínu eigin vörumerki.
Tuttugu mínútur og þú veist hvort það passar við þitt fyrirkomulag.